Gelişmiş tüm ülkelerde tüm sanayi işletmeleri, sosyal tesisler ve konaklama alanları, oteller, hastaneler, okul ve üniversiteler, tüm site ve konutlarda yıl boyunca ya da gerektiğinde kullanılan su depoları toplum sağlığını direk etkileyen unsurlardandır.
Su deposu neden yükseğe yapılır avantajları
nelerdir, su deposu yükse ve kapalı bir alanda olduğunda ısınma riskine rağmen
açık hava ortamının neden olduğu bulaşma ve haşerat girişlerinden daha iyi
korunmuş olur.
İçme ve kullanma suyu olarak değerlendirilecek olan su kaynakları bir dizi fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek şehir şebeke sistemine verilmekte ancak bazı çevresel sorunlar ve etkenler sonucu şebeke sularına dağıtım hatlarından metal ve element partikül geçişi olmakta kısmi kirlilik yaşanmaktadır.
Bu kirli suların temizlik bakım ve günlük işlerde kullanma suyu olarak kullanılması dahi patojenik bulaşmaya neden olmaktadır. Suyla depoya taşınan inorganik bileşenler, organik partikül ve mineraller zamanla bakteri ve patojenlerin oluşmasına elverişli bir ortam hazırlamaktadır.
Dünya genelinde oluşan hastalıkların yarısından çoğu su kaynaklı hastalıklardır. Her yıl iki milyon insan alınan tüm önlemlere rağmen su kaynaklı enfeksiyonlar ve salgın hastalıklar nedeniyle ölmektedir. Su kaynaklarının temizliğinin korunması ve çevresel etkenler nedeniyle yok olmasının engellenmesi, salgın hastalıkların oluşmasının önüne geçilmesinde ilk etkendir.
Su depolarına gelen suların etkisiyle iç yüzeyleri zamanla kirlenip tortular oluşmaktadır.
Depo Uzun süre temizlenip dezenfekte edilmediğinde bu yüzeylerde bakteriler suyun içindeki çeşitli maddelerin ve demir mangan gibi elementlerin etkisiyle beslenip çoğalmaktadır.
Su deposu temizliği düzenli aralıklarla yetkili bir kuruluşa uygun dezenfektanlar kullanılarak yaptırıldığında kirli suyun sebep olduğu organik kirlilik ve mikroorganizmaların üremesi engellenmektedir.
Ancak su depolarının temizliği ve dezenfeksiyonu
uzun süre yaptırılmadığında suyla taşınan organik ve inorganik maddeler
çoğalarak patojen bakteri ve virüslerin üremesine, 48 saat gibi bir sürede
binlerce bakterinin oluşmasına sebep olup suyun kesinti zamanlarında kullanımı
salgın hastalıklara yol açabilmektedir.
Bu hastalıklar bağırsaklarda yaşayan dış ortamda
fekal yolla bulaşan koliform bakteri ve sporları, dizanteri, kolera, tifo
şiddetli ishal ve ateşle süren çocuklarla ve yaşlılarda ölümcül olabilmekte,
çocuk felci, hepatit A sarılık hastalığı, kan dolaşım hastalıkları ve akciğer
lezyonları ortaya çıkmaktadır.
Su depolarının bulunduğu konum, muhafaza ettiği
suyun kirlenme hızına etki edecek çeşitli fiziksel etkenler barındırmaktadır.
Su deposunun yer konumunda olması ve açıkta
bulunması çevresel şartların etkisiyle daha hızlı bir şekilde kirlenip
etkilenmesine yol açmaktadır, güneş ışığının etkisiyle ısınan depoda yosunlaşma
ve organik madde oranı artar ya da haşere türü canlıların girişlerini
sızıntılarını kolaylaştırmaktadır, artı su deposunun açık havada bulunması su
deposuna su alımı sırasında havayla temas olması birçok patojen bakteri ve
mantarların geçişine sebep olmaktadır.
Sıcaklık su deposunda organik ve inorganik
partikül oluşumunu ve yosun dediğimiz bir tür sucul bitkinin oluşumunu
tetiklemekte fakat en geç 6 ayı geçmeden depo dezenfeksiyonu yapıldığında bu
riskleri azaltmış olursunuz, açık havada su depoları olumsuz bir çok çevresel
faktörlerin etkisi altında kalarak daha hızlı kirlenmektedir.
Su deposu neden
yükseğe yapılır, açık alanda olduğunda ve plastik malzemeden yapılmışsa
güneş ışınlarından çok fazla etkilenir ve yosunlaşma olmaktadır.
Su depolarının açık ortamlarda korunmasız
bölgelerde yüksek alanlarda güneş almayan kuzey yönlere kurulması ısınmasını
engelleyerek organik madde oluşumlarını ve yosunlaşma sorununu ortadan kaldırıp
patojen mikroorganizmalara ideal ortam şartlarının oluşmasının önüne
geçilmesinde kurulum aşamasında dikkat edilmesi gereken bir kriterdir.
Su depolarının kurulum yeri ve malzemesinin
seçimi, kurulum aşamasında deponun kullanım amacına ve en önemlisi bulunacağı
yerin çevresel şartları göz önüne alınarak yapılmalıdır.
Örneğin bina altı kapalı rutubetli bir alanda
paslanan bir metal karışım türünün tercihi yanlış olacaktır yada çok fazla
güneş ve ısı alan bir ortama depo kurulması özellikle plastik tercih edilmesi
gibi. Yer seviyesinde bulunan depoların yukarıda açıkladığımız gibi birçok
dezavantajları bulunmaktadır. Bu nedenle su
deposu neden yükseğe yapılmalıdır, düşünmemiz gereken ilk konudur.
